
Η εμβληματική έκθεση της Βάνας Ξένου, «Μυστήριο 15 Το Ανοιχτό Μουσείο», που αναδεικνύει την Ελευσίνα ως ανοιχτό μουσείο και διαχρονικό αστικό ιερό, παρατείνεται λόγω μεγάλης επιτυχίας έως τις 30 Ιουνίου 2025. Η έκθεση θα συνεχίσει να παρουσιάζεται στο ΙΡΙΣ –μέχρι τις 22 Ιουνίου– και στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας, προσελκύοντας εκατοντάδες επισκέπτες τόσο από την πόλη όσο και από την Αθήνα. Παράλληλα, διοργανώνονται δράσεις όπως ανοιχτές ξεναγήσεις για το κοινό με τη διακεκριμένη εικαστικό, αλλά και εκπαιδευτικές ξεναγήσεις για σχολεία και τοπικούς φορείς.
Το πολυεπίπεδο έργο, που αποτελεί έναν συνδυασμό ερευνητικής μεθοδολογίας και αρχειακής σύνθεσης, εικαστικής πρακτικής και σχεδιαστικών προσεγγίσεων, προσκαλεί τον θεατή να βιώσει τη μετάβαση από τη μελαγχολία στο όραμα, από το ερειπωμένο παρόν σε έναν τόπο πνευματικής αφύπνισης.

Υποβλητικές δημιουργίες, όπως η δεσπόζουσα γλυπτή Περσεφόνη - Κόρη και ο μεγάλης κλίμακας, ομότιτλος πίνακας, η εγκατάσταση «Έλευσις» με 26 ορυχάλκινα γλυπτά και οι «Πρόγονοι», μορφοποιούν συγγένειες και συνέχειες. Το πραγματικό και το μυθικό, η καταβύθιση και η ανάδυση, ο θάνατος και η μετουσίωση, το ιερό και το μυσταγωγικό οδηγούν σε μία εμπειρία μύησης.
Η έρευνα επικεντρώνεται στο μακρύ ταξίδι των Ελευσινίων Μυστηρίων, αναδεικνύοντας τα ιστορικά και μυθικά θραύσματα που συνθέτουν τη φυσική, πολιτισμική και ανθρωπολογική υπόσταση της πόλης. Τα θεαματικά ή μεγάλης κλίμακας γλυπτά που έχουν εκτεθεί σε βαριάς συμβολικής σημασίας χώρους εντός κι εκτός συνόρων, μαζί με υποβλητικά νέα έργα, οι χωρικές κατασκευές, τα τοπόσημα και οι αρχιτεκτονικοί σχεδιασμοί δεν προτείνουν μια στατική ανάγνωση της πόλης. Αντίθετα, προσκαλούν τον θεατή να βιώσει τη μετάβαση από τη μελαγχολία στο όραμα, από το ερειπωμένο παρόν σε έναν τόπο πνευματικής αφύπνισης. Οι προτεινόμενες χωρικές κατασκευές και τα τοπόσημα συνδέουν χρονικούς κόμβους διαφορετικών περιόδων, προσφέροντας στον επισκέπτη – τον σύγχρονο flaneur – μια βιωματική διαδρομή.
